… dat diezelfde boeven begonnen te begrijpen dat het kidnappen van rijkeluiskinderen veel, heel veel meer lires opleverden. Zelfs nog in 1992 is een achtjarig kind zeven maanden lang hier verborgen gehouden. Het lijkt uit een film, of een spannende thriller, maar een stukje van het oor van het manneke is afgesneden om er een beetje vaart achter te zetten.
Ergens in het midden van Sardinië. Je moet het weten. Orgosolo. Zo heet dat stadje met een paar duizend inwoners. Hier hebben sinds het begin van de vorige eeuw honderden bandieten generaties lang hun hoogmis gevierd. En geloof me, het is te zien en te voelen. Nog altijd. De verschillende manieren om van het land te leven in deze opmerkelijk onoverzichtelijke en mede daardoor mysterieuze regio, stonden elkaar letterlijk naar het leven. Akkerbouw tegenover veehouders. Moorden en de eeuwige vendetta’s. Ik dacht dat dat laatste vooral iets was van de Balkan, maar het schijnt in Orgosolo te zijn gecultiveerd.
Moord en doodslag. Laat die gekrenkte eer voor wat het is, kijk liever naar wat het oplevert. Het was later in de vorige eeuw, dan hebben we het over zo rond de zestiger jaren, dat diezelfde boeven begonnen te begrijpen dat het kidnappen van rijkeluiskinderen veel, heel veel meer lires opleverden. Zelfs nog in 1992 is een achtjarig kind zeven maanden lang hier verborgen gehouden. Het lijkt uit een film, of een spannende thriller, maar een stukje van het oor van het manneke is afgesneden om er een beetje vaart achter te zetten. Hij was meegenomen ergens van de gouden Costa Smeralda in het noordoosten van het eiland, waar tot op de dag van vandaag ‘the filthy rich and famous’ alles uit de kast gooien. Dat is daar de decadentie ver voorbij. Zo had Silvio Berlusconi aan die Sardijnse kust zijn Villa Certosa, beter bekend als de plek van de bunga bunga-feestjes. Topless jongedames all over the place, en die ‘place’ is qua oppervlakte twee keer groter dan het Vaticaan. De rest kun je zelf wel invullen. Ik wil maar zeggen, vergeleken met de Costa Smeralda is de Cote d’Azur op het vasteland aan de overkant maar een nest van armoedzaaiers.
Op een vorige reis door Sardinië, zag ik daar in Porto Cervo een megajacht aanmeren, waarna onmiddellijk een dikke motor en een nog dikkere sportauto vanuit de ingewanden van het schip op de kade werden gehesen.
Rood lopertje voor de treeplank, goudkleurige reling en alle clichés rond PA’s (Personal Assistants) en privé bewakingspersoneel in strakke maatpakken met zonnebrillen, microfoontjes en oordopjes waren onmiddellijk van toepassing.
Het kwam allemaal in allerijl tevoorschijn, de kade veranderend in zoiets als een drukke winkelstraat. Die blondgelokte PA’s liepen zo gestrest heen en weer in hun mobieltjes te tetteren, dat het de argeloze toeschouwer niet kon ontgaan dat, weliswaar na enig googelen, de scheepseigenaar een figuur moest zijn uit de Amerikaanse sportwereld. Of het nu honkbal was of basketbal, dat weet ik eerlijk gezegd niet meer en is verder ook niet van belang.
Waarom dan deze anekdote? Ik begrijp die bandieten eigenlijk wel. Het is overal hetzelfde, waar mensen worden onderdrukt en aan den lijve meemaken dat de verschillen tussen rijk en arm in plaats van kleiner, alleen maar groter worden. Dat ontstijgt het mijn en het dijn. En met geld komt macht. Overheersing en onderdrukking. Een manifestatie van je bezit en wat je je allemaal kunt permitteren. Aan de andere kant van het spectrum zijn ook mensen die hun vleugels willen uitslaan, maar voortdurend tot de ontdekking komen dat ze in wezen gekooid zijn. Je kunt gewoonweg dus niet uitvliegen, laat staan opstijgen. Dan heb je een Fidel Castro en Che Guevara nodig om je aan op te trekken. Omdat hoop het laatste is dat sterft. Het is niet voor niets dat deze mannen regelmatig als helden opduiken op de gevels van de kleine, armoedige huizen in die smalle, donkere keienstraatjes van Orgosolo. Toeristen vinden het wel leuk, al die muurschilderingen. Grappig, fotogeniek. Maar er zitten hele en lange, ernstige verhalen achter, van je geknecht voelen. De kunstenaars weten precies wie de schuldigen zijn en waar ze zitten. Rome, New York, Frankfurt. Zo krijgen die bandieten van Orgosolo vanzelf iets van Robin Hood. En trouwens, speelt dat banditisme zich nou af in en rond Orgosolo, of daar aan de Costa Smeralda?
Eilanders, en hun absolute gevoel van vrijheid. Laat ons, we regelen het zelf wel. Kom van het vasteland niet zeggen wat we moeten doen en wat we moeten laten, hoe we moeten leven. Wij doen niemand kwaad als je ons in onze waarde laat. Ik herken het vanuit het dagelijkse leven in Ierland en ben het nu weer tegengekomen in Sardinië. Hier in Nederland heb je zelfs ook zoiets op een riviereneiland als de Bommelerwaard. Komt de buitenwereld daar tussen, dan ontstaan er spanningen. Slaan soms de stoppen door. Het wordt erger en erger, want wat ze nooit zullen doen is zich aanpassen. Integendeel, en dat zie en voel je in Orgosolo.
Maar ook in Sicilië, waar de maffia niet voor niets Cosa Nostra heet: onze zaak.
Ondanks vele parallellen, is dat natuurlijk weer een heel ander verhaal. Daarover een volgende keer.
Ton Westphal + No Nonsense ++ 