Ervaring, leermomenten, emoties. Maar dat zijn verhalen uit een ver verleden, terug naar die gewone, doordeweekse avond in Palermo. Onlangs.
Palermo is dus een stad waar je vooral niet moet zijn met je eigen auto. Maar goed, je gaat niet naar Sicilië, en al helemaal niet naar de hoofdstad om een stukje te rijden. Je wilt niet het verkeer ondergaan, maar zoals eerder al gemeld de archeologische, historische en culturele rijkdommen. Ik voeg daar graag de culinaire tradities van Eatalië aan toe. ‘De beste pasta carbonara ooit’, weet je nog? Ik maak niet zo snel een moordkuil van mijn hart. Goh, wat ben ik toch direct volgens sommige mensen. Ik vind het eerder duidelijk, je weet al snel wat je aan me hebt. Eerlijk en oprecht, maar niet altijd zo mak-kelijk.
Op die late voorjaarsavond, hartje oud Palermo, heb ik een restaurant gezocht waar vooral lokale mensen waren te vinden. Weg van de toeristenstromen, de groepen, letterlijk de volgers. Zo kwam ik terecht bij Sud Antica Forneria Siciliana, aan de Via Maqueda. Noteer naam en adres als je van plan bent ook naar Palermo te gaan. De beste carbonara ooit, dat wilde ik even kwijt aan de keuken. Ze waren daar met een man of zes superdruk in de weer met alle mogelijke mooie borden, de bruisende en letterlijk en figuurlijk dampende horeca-hectiek. Op zulke momenten vraag ik me altijd weer even af, heel even maar, waarom ik daar ooit ben uitgestapt, de horeca. Het niet anders heb opgelost, al die problemen. Mijn vader teleurgesteld, zo niet wanhopig, achterlatend. En toch was het zijn eigen schuld. Met grote gevolgen. Ervaring, leermomenten, emoties. Maar dat zijn verhalen uit een ver verleden, terug naar die gewone, doordeweekse avond in Palermo. Onlangs.
“Je hebt een geweldige carbonara gemaakt, nooit een betere gehad, nergens op de wereld!” Ondanks alle drukte, stapte hij naar voren. Hij wilde me een zoen geven, maar we kwamen een stevige handdruk overeen. Molte grazie. Duizendmaal bedankt, hij straalde. Dit was niet voor de vorm, nee, hier deed hij het verdorie voor! Waren maar meer mensen een beetje direct. Taal en beleving gaan verder dan ja en nee.
Los van eten en drinken was mijn bezoek aan Palermo al geslaagd, toen ik op de trappen van Teatro Massimo stond, al was het in de regen. De slotscene van The Godfather III. Don’t say more; laat het tot je doordringen. Je maakt heel even deel uit van de culturele (film-)geschiedenis, zoals ik dat vele jaren daarvoor ook heb ervaren aan de randen van Lake Tahoe. Of letterlijk aan tafel bij het afzichtelijke Italiaanse restaurant in de Bronx, waar Michael Corleone zijn pistool van achter de stortbak op de wc vandaan moest halen. Nog jong, onervaren. Mijn identificatie met de familie Corleone gaat ver, heel ver. Michael Corleone bestaat voor mij. Ik ken hem.
Zo komen we uit bij de maffia. Daar is op Sicilië niet aan te ontkomen, en schrikbarend genoeg geldt dat vooral voor de lokale bevolking. Zoals gezegd, meer dan 80% van de dagelijkse business is cosa nostra.
Ik wilde een vierde deel toevoegen aan mijn eigen trilogie van Lake Tahoe, de Bronx en Teatro Massimo: het dorp Corleone.
Maar dat is niet de moeite waard als het kleine, maar goed gedocumenteerde plaatselijke maffiamuseum niet kan worden bezocht. Je kunt bellen voor de openingstijden, en met een beetje mazzel komt er anders iemand om de deur voor je open te doen. (Het gaat bij de miljoenen bezoekers aan Sicilië dus om andere dingen.) Maar ik had die mazzel niet. Geen gehoor, en ook niet het aangekondigde telefoontje terug.
Maar op verkenning door Palermo, begreep ik wat er aan de hand was. Ze hebben dat museum en misschien wel alle materiaal, zo neem ik aan, overgebracht naar de stad. Als de bezoekers niet naar ons komen, dan gaan wij wel naar de bezoekers. Midden in een hele drukke straat. Dat heeft me bijna een halve dag gekost van ingrijpende, fascinerende beleving en inleving. Er valt niks goed te praten, maar alles heeft te maken met oorzaak en gevolg. Ook daar. Je kunt de geschiedenis en alle verhalen, de moord en doodslag, opscheppen van de fotobeelden. Er ontstaat zodoende van alles.
Zo kwamen de onderzoeksrechters Giovanni Falcone en Paolo Borsellino weer tot leven. Maar ook Salvatore Riina en Bernardo Provenzano, respectievelijk “Het Beest” en “De Tractor”, omdat Provenzano iedereen die voor zijn voeten liep ondersteboven maaide.
Maar Sicilië is zoveel meer dan Palermo.
Laat ik dat dan maar samenvatten en het Siciliaanse drieluikje volmaken met PALERMO III. Binnenkort in dit theater.
Ton Westphal + No Nonsense ++ 