Zoveel gesprekken, en zoveel Boulevards of Broken Dreams. Maar een (hoogst) enkele keer denken mensen wél echt goed na bij hun carrièrestappen. Dan gaat het zoveel verder dan hypotheek, leasebak, vrije dagen en pensioen. Dat zijn begrippen die staan voor aanzien/gezichtsverlies, maatschappelijke positie, macht en comfort. Daarbij wordt het allerbelangrijkste overgeslagen: (werk-)geluk.
Als je bijna een halve eeuw sollicitatie-interviews afneemt, tot nog maar voor een paar jaar geleden op dagelijkse basis, dan ga je wel wat dwarsverbanden zien. Het zeggen en doen van mensen. Dat is bijvoorbeeld één van de leuke aspecten van LinkedIn. Trouwens, niet verder verklappen hoor, als ik even een minuut of tien wil lachen, iets van luchtig vermaak zoek, dan bezoek ik soms even die site. Te vaak de onzin, de clichés, het gebruik van taal. Het ligt er ook zo vaak duimendik bovenop. Ze zijn vandaag de dag overal “trots”, en iedereen moet ook vooral bedankt worden, mét naam, voor de lullige opmerkingen die ze maken. Ik maak rijen mee, tientallen en meer, waarin iedereen keurig onder elkaar hetzelfde opmerkt. ‘Congrats’ doet het altijd goed, je hebt het verdiend en meer van dat soort analyses.
Maar hoe kom ik hierop? Je hebt in die vijftig jaren dus hier en daar wel wat mensen gesproken. Niet alleen aan de zijde van werkzoekenden, maar ook opdrachtgevers. Van sommigen herinner ik me – tot mijn eigen verbazing – opmerkelijk veel. Zoals die kandidaat die absoluut geen accountmanager wilde worden. Hij trok zijn neus er voor op, zittend in een bedrijfsleiderachtige positie waar hij feitelijk faalde. Toch wilde hij niet even terugschakelen om wat meer te leren, zeg maar gerust te rijpen. Het heeft ertoe geleid dat zijn contract werd ontbonden. Een jaar of tien geleden, maar LinkedIn vertelt me dat hij ‘accountmanager’ is, in de loop der jaren bij een stapeltje organisaties. Mensen zetten er ook alles op. Draagt bij aan die tien minuten fun.
Zoveel gesprekken, en zoveel Boulevards of Broken Dreams. Maar een (hoogst) enkele keer denken mensen wél echt goed na bij hun carrièrestappen. Dan gaat het zoveel verder dan hypotheek, leasebak, vrije dagen en pensioen. Dat zijn begrippen die staan voor aanzien/gezichtsverlies, maatschappelijke positie, macht en comfort. Daarbij wordt het allerbelangrijkste overgeslagen: (werk-)geluk. Toen ik nog columns schreef voor het Eindhovens Dagblad, en dat is echt al een hele tijd geleden, heb ik daar weleens het volgende over opgemerkt. Dat wanneer ik dat bespreekbaar maak, in hoeverre iemand gelukkig is, de meesten dan een kleur krijgen. Ze voelen zich erg ongemakkelijk bij zo’n vraag, gaan wat schuiven op hun stoel en vallen even stil. Dat was toen, maar er is niet zoveel veranderd. Werkelijk rood aanlopen komt nog maar zelden voor, maar voor de rest blijft het een vraag die lastig hardop is te beantwoorden. Vooral als je geklets als ‘passie’, ‘uitdaging’, ‘leuke collega’s’ en ‘met mensen omgaan’ niet serieus neemt. Toen en nu.
Maar dit was er zo eentje. Wél nadenken dus. Vooral over geluk in de tweede helft van zijn carrière. In zijn geval kreeg ik het niet warm van het gesprek, laat staan een kleur, maar vroor ik bepaaldelijk vast in mijn stoel. Toen hij vertelde over de omgang met elkaar, en vooral met zijn leidinggevende.
Hij werkte er al vele en lange jaren, maar iets van betekenisvolle, persoonlijke aandacht was al die tijd heel ver te zoeken. Die vriessituatie ontstond toen hij als voorbeeld vertelde over de late vrijdagmiddag. Het naar huis gaan, en wie sluit er dan af. Dat soort futiliteiten, maar er komen vervolgens werelden tevoorschijn. In een goed en persoonlijk gesprek. Want ga mij niet vertellen dat “solliciteren” iets zakelijks is, dat je dan weg moet blijven van de persoonlijke situatie. Integendeel!
Zijn salaris was onhaalbaar. Die mooie auto? Inleveren geblazen. De periode tot aan zijn pensioen is korter dan de anciënniteit bij die werkgever. En toch neemt hij de stap. Hij vertrekt. En kiest weloverwogen voor zichzelf.
Dat zouden meer mensen moeten doen. Dan kijk je dus naar andere dingen dan wat iedereen, en misschien zelfs ook wel je partner (!), maar blijft noemen. Centen, status, perspectief en alleen in naam je (onhaalbare) dromen najagen. Kijk eens wat er achter die veilige (veilige?) schutting allemaal bereikbaar zou kunnen zijn. Ga niet zitten wachten op een trein die toch niet komt, en anders wel jouw perronnetje met hoge snelheid voorbij raast. Voor je het weet ben je inderdaad ‘met pensioen’. Lekker dan. Dan ben je oud en out. Als je niet hebt opgepast, houdt het dan opeens op. Op welk inhoudelijk terrein dan ook. Of betekenen al die dagelijkse uren op je tablet dat je “nog volop in het leven staat”?
Ik heb deze kandidaat wat uitvoeriger dan gebruikelijk gefeliciteerd met zijn beslissing. Ook al zou het onverhoopt en ook al zeker niet verwacht, geen succes worden. Hij heeft in de spiegel gekeken, zag zichzelf daar staan en heeft de belangrijkste keuze gemaakt. Voor zichzelf. Haalbaar, niks idealistisch. Ook al niet in dromenland, maar volledig reëel en verstandig. Wat gek dat hij na vijftig jaar nog steeds een uitzondering is. Dat maakt hem tot een held.
Net als Roger Hodgson, trouwens. Fantastische muziek, precies een halve eeuw geleden verschenen 😉. Met zeer toepasselijke lyrics.
Ton Westphal + No Nonsense ++ 