PRACHTIG, PRACHTIG

Zo komt er op onverwachte momenten, en naar het lijkt toevallig, de prachtigste kunst voorbij. Zoals een paar dagen geleden een parel van een film. Perfect Days, de Japanse inzending voor de Oscars dit jaar. Hoe je dankzij een fijne song, een mooi schilderij, een goed boek of – zoals in dit geval – een fantastische film je even helemaal gelukkig kunt voelen. Geldt voor mij, en in Perfect Days ook voor de hoofdpersoon.

Hirayama, briljant neergezet door Kōji Yakusho (hij heeft er in Cannes de hoofdprijs mee gewonnen), maakt openbare toiletten schoon in Shibuya. Dat is een stadsdeel van Tokio, misschien wel hét stadsdeel. Ik ben er een half jaar geleden nog geweest, maar had geen belangstelling voor de openbare toiletfaciliteiten daar. Gemiste kans. Sinds deze film geniet het lokale park een toevloed van internationale bezoekers, ook omdat die toiletunits stuk voor stuk zijn beetgepakt door kunstenaars. Ook al zo’n mooi voorbeeld van hoe kunst het leven zinvol maakt. Weg van de stank. Geef grauwheid geen kans; laat je leiden door kleuren. Als je dan ook nog zo’n vakman als Hirayama kunt vinden om ze schoon te maken, dan zit je helemaal aan de goede kant.

Het leven staat bol van schoonheid. Het kan ondanks alles en zelfs iedere dag een feestje zijn. Maar, zoals iedereen weet, je moet wel zelf de slingers ophangen.

Hirayama snapt dat als weinig anderen. Zijn baan is er voor het geld, en die geeft hem ook de broodnodige structuur. Los van zijn aandacht voor een glimmende pot, kijkt hij goed om zich heen. Een stad als Tokio. Ik wil niets verklappen, maar deze film staat bol van de verwijzingen. Subtiel en minder subtiel. Ga alsjeblieft zelf kijken. Laat je meenemen in de lifestyle van Hirayama, in zijn kleine appartement binnen een werkelijk afzichtelijk gebouw. Genieten is (ook) een kunst.

Dit verhaal maakt de kachel aan met al die mensen die zich waar dan ook over beklagen. Werk, familie, relaties. Al die mensen ook, die zich hebben overgegeven aan moderne apparaatjes en vanzelf niet meer weten hoe ze moeten communiceren. Hoe ze kunnen leven. Die niet meer weten wat belangrijk is en wat niet.

Hirayama heeft een zus, een nichtje en een dementerende vader die we verder niet te zien krijgen. Zijn puberende nicht leren we wél kennen. Ook al niet gelukkig. Maar de bescheiden aandacht van haar oom, en de mogelijkheid om zich een beetje dienstbaar te kunnen opstellen – ze doet ertoe – laat het kind opleven. Ze leert. Ze groeit. Totdat ze wordt opgehaald door haar moeder in een auto met chauffeur.

Hirayama gaat gewoon door. Met zijn dagelijkse routine. Afhankelijk van zijn stemming zet hij onderweg een bepaald cassettebandje op. Wie weet nog wat dat is, een cassettebandje? Hoe je zo’n ding in het apparaat stopt? Maar het ging toch om de muziek, de stemming? Alles komt terug, zo wordt gaandeweg door zijn jongere collega opgemerkt. Hij kan zijn bandjes voor honderden dollars verkopen. Maar Hirayama doet het niet. Ze zijn van hem. Hij heeft ze. Wat ook van hem is, zijn zijn dagelijkse bezoekjes aan het badhuis. Zijn eettentjes, waar hij een gewenste gast is geworden. Voordat hij gaat slapen leest hij nog een paar pagina’s uit het werk van William Faulkner of Patricia Highsmith. Literatuur is nachtzalf. Inderdaad. En iedere dag maakt hij een paar foto’s in de natuur van één van de grootste en meest dichtbevolkte steden ter wereld. Want hij houdt ook van bomen, en dan vooral van het licht dat door een bladerdek heen schijnt. Om dat vast te leggen heb je helemaal geen digitale camera nodig. Hij heeft een oude Olympus, en weet waar hij moet kijken en wanneer hij moet knippen. Want dat is het belangrijkste.

Prachtig.

Ere wie ere toekomt. Wim Wenders is niet alleen de regisseur van dit meesterwerk, maar heeft ook meegeschreven aan het scenario. Dit is een hele mooie film, die net zo mooi bij de snel nadere kerstdagen past. Met als bonus ook nog eens een schitterende soundtrack. Kippenvel.