ORDINAIRE ZELFBEVLEKKING

Uit de beginjaren van LinkedIn herinner ik me een Captain of Industry, een internationale autoriteit van wie ik de biografie nog moet lezen. Over het zakelijke LinkedIn zei hij destijds dat “een échte topmanager zijn netwerk natuurlijk niet online zet”.

Dat de sociale media levens verpesten, dat weet natuurlijk iedereen al lang.
Dat de maatschappelijke impact van sociale media heel veel groter is dan waarover welk instituut, politieke partij of vereniging ook maar durft te dromen, dat weet ook iedereen natuurlijk al lang.
Dat familieverbanden, zakelijke relaties, buurtsamenlevingen en collegiale verhoudingen 24/7 worden bedreigd door sociale media, is uiteraard alom bekend.

En dan lees ik vorige week dit juichverhaal over LinkedIn op fd.nl. Ik kon mijn ogen niet geloven. Trapt iedereen daar nu in? Werkelijk, wat en waar is het kritisch vermogen van al die zogenaamde topmanagers en hun kuddes gebleven? Uit de beginjaren van LinkedIn herinner ik me een Captain of Industry, een internationale autoriteit van wie ik de biografie nog moet lezen. Over het zakelijke LinkedIn zei hij destijds dat “een échte topmanager zijn netwerk natuurlijk niet online zet”. Dat kwam mij voor als een realistische vaststelling. Ik denk dat dat nog altijd niet gebeurt, en dat al die andere managers en zij uit de werelden van zakelijke dienstverlening, IT en media die LinkedIn in Nederland bevolken, slechts op zoek zijn naar de (h)erkenning die ze op andere podia niet krijgen of naar hun eigen idee tekort komen. Het komt veel te vaak neer op ordinaire zelfbevlekking. Zie mij, wat ben ik toch goed. Zo slim, en trots op mijn mensen. En het volgzame volk klapt zich de handen stuk.

Moet een beetje denken aan Studio Aalsmeer destijds, waar Joop van den Ende in eigen persoon de argelozen op de tribunes tot klappen, juichen en schreeuwen aanzette. Want dat betekent succes. Nu zitten ze niet meer op de tribune, maar op hun smartphones.

Doorgaans arme mensen, die maar aan één ding behoefte hebben: aandacht. In de slipstream van de één of andere ‘naam’ of titel plaatsen sommigen zich een aap. Dat geeft hen het idee er bij te horen. Als ze daar dan ook nog een duimpje op scoren, dan is hun dag weer even helemaal goed. Voor even dan, want kort daarna moeten diezelfde stofjes in je lijf wél weer vrijkomen. Dat heet verslaving. Ook dat weet iedereen, toch?

Zie mij. Ik doe mee. Maar feitelijk vind je niets zelf. Je bent niet authentiek, hebt geen idee. Je volgt.

In datzelfde stuk in het FD, lees ik verder dat het succes van LinkedIn vooral in Nederland plaatsvindt. Dat vind ik niet zo raar. Een landje dat je altijd hoort, en van alles vindt. Luidkeels. Mond vol van inclusiviteit en mededogen. Jij bent OK en ik ben OK. Samen en delen. Volgen, inderdaad. Maar ondertussen. Gelukkig wordt ook iets van de andere zijde belicht, door hoogleraar bestuurskunde Hans de Bruijn (TU Delft). “Van alle berichten op zijn tijdlijn vindt hij het merendeel saai, zoals de trotse berichten over ontmoetingen met een minister of een andere persoon van statuur, mét foto uiteraard.”

De hoogleraar leest vaak dat managers iets ‘mochten’, zoals een lezing geven. Een formulering waarin hij valse bescheidenheid bespeurt. Ook met leidinggevenden die elkaar voortdurend complimenteren, heeft hij moeite.

Zelf probeer ik wel eens wat uit, ook op LinkedIn uiteraard. Dan bedoel ik niet het plaatsen van een duimpje, maar het stellen van een vraag. Of een goedbedoelde opmerking. Een enkele keer openbaar, een andere keer via de persoonlijke berichtendienst. Maar ik krijg sporadisch antwoord als er moet worden nagedacht, als het dus een beetje tijd kost en niet kan worden afgedaan met een smiley of iets dergelijks.

Het zijn net gewone mensen, ook al ben je reclamegoeroe, minister, schrijver of documentairemaker.

Je zou zeggen dat dat een site als LinkedIn anderzijds wel weer leuk maakt. Die voortdurende, bevestigende constatering. Maar verdorie, ik ben en blijf op zoek naar juist de verrassing, en niet alles wat ik al weet. Iedereen schuift, ook op LinkedIn, naar – en maar al te vaak ook in elkaar. Het draait om eigen-belang, subcultuurtjes en incestueuze relaties. Ongezond. Eén van mijn goede voornemens voor 2025 is om daar nóg wat verder afstand van te nemen. Letterlijk en figuurlijk. Weg van de zelfgenoegzaamheid, naar kansen voor verrijking.