TRY A LITTLE TENDERNESS

Zo vlak voor de kerst heb ik eens even teruggekeken op mijn eigen sites. Want als je niet oppast schrijf je iedere keer hetzelfde, zoiets als ‘vrede op aarde en in de mensen een welbehagen’. Prettige kerstdagen voor iedereen en een gelukkig nieuwjaar. Het ligt allemaal erg voor de hand. En als het dan eenmaal in het nieuwe jaar is, en je ziet elkaar weer, dan heb je het slechts over ‘De Beste Wensen!’. In een grijs verleden, toen ik nog dagbladcolumns schreef, had ik het al over de onschatbare waarde van betekenisvolle aandacht, zo rond de feestdagen en op de drempel van een nieuw jaar. Van mens tot mens, in plaats van ‘one size fits all’.

Nou ja, ik ben vanaf het begin in 2009 eens even teruggegaan tot 2015. Toen wist ik wel voldoende. Je kunt dat zelf ook doen, links beneden kun je alles hier opzoeken in de tijd.

Wat ik er even wil uithalen is december 2010.

Alles moet in de virtuele wereld immers aan elkaar geplakt en bij elkaar gebracht kunnen worden. Linken, koppelen, doorsturen en daar dan weer op reageren. Maar waarvan word je nu echt gelukkig, blij en vrolijk?

Ook in het nieuwe jaar zet ik de menselijke wereld op #1. De virtuele wereld volgt op gepaste afstand. Bloed, zweet en tranen (ja, graag ook van het lachen) in plaats van de bits en de bytes. Oftewel koffie in plaats van een toetsenbord. Dàt is en blijft mijn lifeline.

Een jaar later schreef ik dit bericht: GOEDE VOORNEMENS. Tweemaal zeven punten, lees ze gerust eens na. Het is er de tijd voor. Neem die dan ook.

Weer veertien jaar later, nu dus, is er op het terrein van menselijke interactie op persoonlijk niveau wel veel veranderd, maar niets verbeterd.

Je zou kunnen zeggen, laat dan maar zitten. Die wensen zijn leuk en aardig, maar houden maximaal drie seconden stand. Daarna valt men weer terug in oud gedrag. Dat klopt, maar ik moet denken aan de Joodse wijsheid dat iemand die één leven redt, daarmee de hele mensheid redt. Dat zorgt voor mijn bijdrage hier deze kerst. Toch.

Eigenlijk wilde ik deze notities weggooien. Het is al te lang geleden, ik denk tweede helft 2023. Het zijn korte aantekeningen, gemaakt bij het kijken naar een speelfilm waarvan ik de naam inmiddels ben vergeten. Maar ze zijn hier heel toepasselijk. Het draait om een achtjarig meisje, dat op haar eigen manier de scheiding van haar ouders moet zien te verwerken. Want papa en mama interesseren zich alleen nog maar voor zichzelf. Het kind trekt zich dat uiteraard zeer aan, en ontwikkelt zelfs een ernstig schuldgevoel. Door haar is mama erg ongelukkig geworden en uiteindelijk vertrokken bij papa, denkt ze. Die laatste is er nog wel, maar heeft totaal geen aandacht voor zijn kind.

Wat me door merg en been sneed, het was dan ook mijn eerste krabbeltje, is de beetje geïrriteerde opmerking van de man dat zijn dochter altijd vragen stelt als ze naar bed moet. Waarop ze antwoordt: “Ik stel vragen als ik je zie”.

Het meisje vlucht regelmatig in het bereiden van een schaaltje Nesquik. Dus niet in een bekertje of kom, maar een schaal. Haar moeder deed dat ook altijd zo, en dat zorgt tenminste nog voor iets van warmte, ook in letterlijke zin. Het is een vervangend gevoel van samen-zijn.

Even later maakt haar vader weer eens een opmerking waaruit zijn desinteresse blijkt (‘dat ben ik helemaal vergeten’). Hij zit alleen maar in zijn eigen wereld, op zijn eigen schermen. Zijn dochter roept hem dan tot de orde met het verwijt dat hij het niet is vergeten, maar nooit heeft geweten. “Want je luistert niet!”. Papa zegt dan wel: “Dat klopt…”.

Het kind zoekt een maatje, wil spelletjes doen, samen wat drinken. En waarachtig, ze kan ook heerlijk lachen. Dat is die ene keer dat haar vader met haar pannenkoeken gaat bakken.

Maar dat blijft bij die ene keer. Ze compenseert haar enorme eenzaamheid – het kind is, nogmaals, acht jaar – met haar eigen verkleedspelletjes en door voor de spiegel toneelstukjes op te voeren. Papa doet wat schijnheilig over die fantasieën, die met haar op de loop zouden gaan. Maar het meisje heeft daar een volwassen antwoord op. “Ik bedenk geen dingen, dat wil ik ook helemaal niet. Maar soms heb je gewoon niemand om iets aan te vertellen.”

Ik sluit die film af met de vraag van de vader aan het eind, hoe of het met zijn meisje gaat? Ze zegt dat het niet goed gaat, waarop de man zich omdraait en het “gesprek” dus is afgelopen.

Tja. Ga vaker Nesquik drinken met de mensen die het dichtst bij je staan, bak gezellig pannenkoeken en natuurlijk: ga eens echt luisteren naar elkaar. Neem de tijd. Ik weet het, dit helpt niet. Maar als één van jullie zich straks niet omdraait, maar er even voor gaat zitten als moeder, partner, oma, kind of broer iets aan je vraagt, dan is dit stukje al niet voor niets geweest.