Met een zeker gevoel van opwinding, heb ik vandaag voor het eerst sinds jaren weer eens live naar Buitenhof gekeken. Te vaak en te veel een programma dat ik doorgaans oversla. Zoveel (politiek) geklets om niks, door mensen die het allemaal beter weten. Maar ik kijk wel iedere week even naar de aankondiging van de gasten die voorbij komen. Doorgaans bevestigt dat mijn idee, maar hé, dit was anders. Van Sigrid Kaag, die natuurlijk heel veel kan vertellen over dat Trump-bestand in Gaza, tot Arnoud Boot over de doorrekeningen van het CPB van al die verkiezingsprogramma’s die nu weer om aandacht schreeuwen en Ilja Leonard Pfeijffer, niet zonder reden één van mijn helden. Met als bonus Vladimir Kara-Murza, zo ongeveer de laatste der Mohikanen als het gaat om inhoudelijke kritiek op Vladimir Poetin. Hij zit na een gevangenenruil gelukkig in de VS, anders was hij net als al die vele duizenden andere intellectueel gelijkgestemden allang vermoord of wederom in eenzame opsluiting opgeborgen. (Maar ik zou hem ook in Amerika geen veiligheidsgaranties durven geven.)
Wat een interessant gezelschap! Dit beloofde een prikkelend begin van de zondag te worden en ben er dus echt voor gaan zitten. Oh ja, haar van Mona Keijzer zou ook langskomen. Een dissonant op dat niveau, passend bij mijn eerdere opmerking over Buitenhof. Nou, dan ga ik als zij aanschuift wel even mijn mail checken (en aldus geschiedde).
Maar, ik heb ook kennisgemaakt met Joost Vullings in zijn rol als presentator. Ik ken hem als een goed journalist, maar een serieus live interview op televisie is toch echt van een heel andere orde. Kijk maar naar Zomergasten, zo weinig mensen die dat beheersen. Bijvoorbeeld Mariëlle Tweebeeke, Coen Verbraak en Twan Huys kunnen dat als de besten, en ook Pieter Jan Hagens behoort tot die buitencategorie. Maar die laatste is met pensioen, zo lees ik. Wat een onzin, met pensioen als interviewer. En je raadt het al, Vullings is zijn opvolger. Een mismatch, want van al mijn opwinding en nieuwsgierigheid was na een uurtje weinig tot niks meer over. Niks ging goed bij die Vullings, misschien zijn ingeblikte verhaal met Kara-Murza. Maar dat was op afstand en eerder opgenomen, en zal zonder twijfel flink zijn bijgeschaafd.
Hoe kun je je gast, die precies dáár komt om zijn of haar punt te maken, zo bot afbreken. Op het moment suprême. Omdat je een script hebt, een agenda, een zichtbaar lijstje met puntjes die je wilt afwerken. Beste Joost, het gaat helemaal niet om jou, wat jij vindt. Als je dat soort gasten inviteert, dan moet je ruimte maken voor hún ideeën, wat zíj vinden. En natuurlijk, niet alleen ik maar ook diezelfde gasten weten ook wel dat zij niet de hele middag de tijd hebben, dat het allemaal in een uurtje moet worden gepropt. Maar juist dan draait het om de efficiency van je luistervaardigheden. Voor mij ben je daarvoor gezakt. En nu ik dit zo zit te tikken, vind ik het eigenlijk een schande. Dat gaat verder dan een mislukt begin van mijn zondag.
Deze tijd vraagt, nee: schreeuwt om mensen als Kaag, Boot, Pfeijffer en Kara-Murza. Zij behoren tot de weinigen die iets te vertellen hebben. Die het op zijn minst een beetje begrijpelijker kunnen maken, wat er allemaal gebeurt (en niet gebeurt). Specifieke kennis en buitengewone ervaring, met de gave om beide over de bühne te krijgen. Noem het niveau, maturiteit, persoonlijkheid. Ik snak naar die mensen.
Een format als Buitenhof moet dat matchen. Aanvullen en stimuleren, doorvragen. En niet afbreken – keihard en genadeloos – als de roodgloeiende kern van de zaak in beeld komt. Ja, dat is geen teleurstelling, of zomaar een gemiste kans. Het is een schande. Niet alleen een pijnlijke belediging van de kijkers, maar vooral ook van de ‘premium’ gast die je willens en wetens naar de studio hebt gehaald.
Nog altijd schittert de Democratische Partij in Amerika door afwezigheid. Nog altijd hebben ze daar niemand gevonden met de persoonlijkheid, de uitstraling en de klasse om iets van tegenwicht aan Donald Trump te bieden. Het is niet anders. (27 en 28x)

