Het was bij mijn toetje, deze pinksterzondag. Vismaaltijd voor mezelf gemaakt, begeleid door een zelf in elkaar geknutselde huzarensalade. Gekookt eitje erbij, niks bijzonders. Ooit heeft eens iemand tegen mij gezegd dat je vooral van je eten moet genieten, en niet iets erbij moet doen. Televisiekijken bijvoorbeeld, of de batterij van je tablet teisteren. Ik luister maar al te graag naar mensen met verstand van zaken, dus ik houd me grotendeels aan die wijze raad. Maar bij het toetje, en de koffie die daar doorgaans weer op volgt, wil ik wel zondigen. Om welke reden dan ook.
En zo kwam ik al snel uit bij een stuk in de NRC van afgelopen vrijdag: “Geef je niet over aan een monster als Zuckerberg”. De illustratie van Hajo sprak tot mijn verbeelding. Anderzijds, weer zo’n verhaal over Facebook, en de verslavende werking daarvan? Dat weten we toch al jaren, heeft dat nog nieuwswaarde? Maar Jan Warndorff schrijft in de eerste zinnen van zijn opiniestuk al zoveel keiharde waarheden op, dat ik toch maar even ben gaan verzitten. Onderwijl lepelde ik bijna ongemerkt mijn yoghurtijs met zelf toegevoegde verse aardbeien en blauwe bessen naar binnen. Het klopt dus, je weet het niet en je proeft het niet, als je niet bewust je bordje leegeet. Warndorff, filosoof en schrijver, is de schuldige.
Gelukkig gaf hij mij ook wat houvast. Want ik ben dus niet de enige in deze wereld die niet aan WhatsApp doet. Warndorff houdt zich er ook verre van, uiteraard om redenen. Net als ik. Met het gevoel dat je langzaam maar zeker bekruipt, wat heet: het wordt meer dan eens gewoon en ongezouten tegen je gezegd, dat je jezelf uitsluit. Je hoort er niet meer bij. Je bent anders. Een uitzondering, cq vreemde eend. Maar hij schrijft dat hij zal volhouden. Ben wel benieuwd voor hoe lang nog, als ik goed zijn zinnen lees. Met spijt voor dat yoghurtijsje.
De schade die ‘de socials’ aanrichten is sociaal, maatschappelijk en persoonlijk ontwrichtend. Zo veel mensen, vooral ook jongere vrouwen, lijden iedere dag – buiten medeweten van hun ouders, familie en andere dierbaren – en plegen uiteindelijk niet zelden zelfmoord. Prettig weekend verder.
Ja, Jan, jij en ik kunnen dat nu wel opschrijven, voor de zoveelste keer, maar het helpt niet. Er gebeurt toch niks mee. Verwachting voor morgen: nóg erger. Dus wij voeren een achterhoedegevecht. De wedstrijd is al lang gespeeld. Iedereen is al weg. Ver heen. Big Tech gaat letterlijk en figuurlijk over lijken, en achter deze helse machinerie staan politieke machthebbers hardop te lachen. Want ze weten alles van de mensen, die braaf moeten blijven. Geef ze brood en spelen. Nog voordat het oproer kraait, zal het worden geliquideerd, uitgesloten, weggewerkt. Daar heb je verder geen raketspecialisten voor nodig. Tegenwoordig doet een kind de was.
Het lijkt allemaal zuur, voor sommigen misschien ook wel vergezocht. Maar het is dagelijkse praktijk. Overal, iedereen. Nou ja, behalve dan Jan en ik. Anderzijds, en je zou daar enige hoop uit kunnen putten (maar is het niet zo dat hoop het laatste is dat sterft?), haalt diezelfde Warndorff Jonathan Haidt aan.
… hoe kan het zijn dat een bedrijfssector die welbewust erop uit is om vooral jonge mensen verslaafd te maken, en mentaal ziek en ongelukkig op de koop toe, geen strobreed in de weg wordt gelegd? En dat in een wereld waarin ouders hun kinderen zo bovenmatig willen beschermen, dat alleen naar school toe lopen er nauwelijks meer in zit.
Mijn toetje was toen al lang op. Even verder lezen, wie dat is. Jonathan Haidt. Toen vielen er eensklaps, waarbij ik zelfs een paar eigen blogs even heb geraadpleegd, een paar dingen heerlijk op hun plaats. Haidt heeft al in The Coddling of the American Mind (2017) opgeschreven, dat dezer dagen studenten het normale functioneren van universiteiten in onder andere Amsterdam, Rotterdam en Leiden onmogelijk maken. Het klopte, en mijn avond was weer helemaal goed. Sherry Turkle weet er alles van. Op 30 september 2011 zocht ik al troost bij haar.
Ter afsluiting ook nog even deze blog, van 10 juli 2018: EEN ONTLUISTERENDE ONTMOETING. OK, dat is een jaar later dan Haidt. Maar ik weet nu pas van zijn bestaan. En het maakt me rijker. Net als destijds het ophalen van mijn bestelling kopieerwerk bij Ahrend in Eindhoven. Those Were the Days.
Dan ga ik nu dat kopje koffie doen.
Ton Westphal + No Nonsense ++ 