We hebben er meer dan eens over gesproken. Gekmakend, vond hij het. Om in een functie te zitten waar je niets goed kunt doen. Altijd kritiek, en dan niet zomaar wat. Bedreigen en bedriegen. Online scheldpartijen schijnen er bij te horen, dat draai je niet meer terug. Iedereen weet hoe dat werkt, met die toetsenbordridders. Maar dat hij en zijn partner voor viezeriken worden uitgemaakt, dat de doodswensen dagelijks voorbijkomen en dat hij – “samen met je vriendje” – vandaag of morgen uit zijn huis zal worden getrokken om te worden opgevoerd aan de wilde varkens, dat doet natuurlijk wel iets met een mens. Dat geldt zeker voor een man die niet alleen welopgevoed is, maar ook al zijn studies heeft afgemaakt.
Een man – wars van ook maar enige arrogantie – die iets weet van cultuur, die voor mensen wil zorgen, ze zelf(s) als huisarts béter zou kunnen maken. Moraliteit en ethiek gaan bij hem hand in hand. Genezen, waar juist hij persoonlijk ziek wordt gemaakt door diezelfde mensen. Want het gaat in dit geval echt niet alleen om hooligans met kale koppen, getatoeëerde en/of pillenslikkende idioten. Het zijn ook die o zo keurige collega’s van hem. Van de botte bijl tot die subtiele, maar net zo dodelijke opmerkingen. Een vreselijke wereld, waar hij niet langer tegen kan. Hij stopt, op een absoluut door hem zelf gekozen moment. Zijn omgeving in verwarring en met veel verbazing achterlatend.
Leo Varadkar (45), de premier van de Ierse republiek. Na zeven jaar, alweer die zeven jaar, is hij volledig uitgewoond, op en versleten. De politiek heeft hem weggevreten. Dat zal voor heel veel collega-politici bekend aanvoelen, maar die blijven desondanks toch allemaal zitten. Ze houden vast aan de macht, hoe dan ook. Petje af voor Leo. Luisteren naar je lichaam, dat wordt gestuurd door hart en hersens. Het zegt ook iets over al die anderen, die jaar na jaar na jaar hun stoel bezet bleven en blijven houden. In eigen land bijvoorbeeld Mark Rutte, Geert Wilders, Attje Kuiken. Tegen welk prijs doen zij dat, want zij zijn toch ook net mensen? Moeten we niet iets regelen, dat nationale volksvertegenwoordigers maximaal zes jaar mogen blijven zitten, in het belang van zichzelf?
Er was een tijd dat ik Leo heb voorgesteld om een Nederlands paspoort aan te vragen, want dan zouden we hier eindelijk op een letterlijk en figuurlijk fatsoenlijke politicus kunnen stemmen. Beter gezegd, ik was jaloers op mijn Ierse vrienden die iets te kiezen hadden. Iemand die staat voor wat hij zegt en vindt, iemand die ergens over nadenkt voordat hij wat roept.
Iemand ook aan wie je je land wel durft toe te vertrouwen. Omdat hij verstand van zaken en mensen heeft, intellectueel begaafd is en de juiste beslissingen durft door te zetten.
Patrick O’Donovan heeft alweer vele jaren geleden samen met o.a. Leo Varadkar, met wie hij enkele jaren in het kabinet heeft samengewerkt, een bijeenkomst van jonge, Europese politici bijgewoond in Athene. Hij zegt dat na afloop iedereen op zoek ging naar de plaatselijke Ierse pub, waar Leo zijn hotelkamer prefereerde. Hij wilde namelijk nog wat werken aan een beleidsvisie over uitbreiding van de EU. Zo zie je maar weer, alles van waarde is weerloos.
NIET SLIM EN NIET HEILIG
Natuurlijk, de weigering van Leo om samen te werken met Sinn Féin neem ik hem niet in dank af. Ik vond dat ook niet slim van hem, waaruit moge blijken dat ook Leo Varadkar natuurlijk niet heilig is. Dat geldt ook voor zijn overdreven support voor alle Palestijnen en de massieve, officiële regeringskritiek op Israël. Daarvoor moet je een beetje achtergrond kennen, dat kan verzachtend werken. Begrip is maar alles. De Ieren kunnen zich als geen ander Europees volk identificeren met een land dat over generaties heen wordt bezet. Immers, Ierland is, ook volgens vele weldenkende burgers, tot op de dag van vandaag (ook) nog altijd deels bezet.
Verder heeft zijn regering, of hij daar nu als vicepremier of als premier – ik bespaar jullie de Ierse termen Tánaiste en Taoiseach – deel van heeft uitgemaakt, grote missers begaan op het gebied van huisvesting, vluchtelingenbeleid en gezondheidszorg. Dat laatste komt maar niet op orde in Ierland, het is werkelijk vreselijk (en dat voor een arts). Sommigen denken dat zijn twee nederlagen bij onlangs uitgeschreven referenda een rol hebben gespeeld bij zijn afscheid. Ik weet dat dat niet het geval is. Het is breder, dieper, erger. Zoals hij zelf heeft gezegd: “Persoonlijk en politiek”.
Ik hoop en verwacht dat hij de komende maanden rust vindt en rust krijgt. Dat zijn talent niet helemaal en voorgoed voor de publieke zaak verloren zal gaan. In dat geval is “Europa” straks een meer dan serieuze optie. Daar waar moraliteit, visie, gezond verstand en maatschappelijk bewustzijn, het kunnen en willen luisteren naar burgers, zo goed als voltooid verleden tijd zijn. Dan heb je bijzondere mensen nodig. Zoals Leo Varadkar.

