Het was zo’n klein berichtje, in de marge van de wereldwijde, surrealistische ontwikkelingen van vandaag de dag. Daardoor is iedereen het alweer vergeten, laat staan dat er nog even bij wordt stilgestaan. Maar ik doe dat wel.
Zoals we mogelijk nog wél weten, heeft de Amerikaanse oorlogsvloot dagenlang een verroeste olietanker, de Marinera, uit de Russische schaduwvloot gevolgd. Dat schip was volle kracht op weg naar een veilige haven aan de Russische Oostzee, maar eensklaps vond er een koerswijziging plaats. Via satellieten was goed te zien dat die tanker nu richting zette naar een niemandszee tussen IJsland, of Groenland zo je wilt, en Ierland. Ze bogen dus scherp af naar het zuiden. Maar met behulp van de Britten, hun faciliteiten, hun mankracht en zelfs naar het schijnt ook hun toestellen van de Royal Air Force, konden de VS het schip min of meer gemakkelijk in beslag nemen. Dat is een lang verhaal kort.
Enkele weken later beschimpt Donald Trump zijn Britse collega Keir Starmer alweer. Hij maakt cynische opmerkingen over het nakomen van gemaakte afspraken inzake de Chagos-eilanden in de Indische Oceaan (Diego Garcia) en hij neemt het Verenigd Koninkrijk gemakshalve ook meteen mee in de straftarieven van 10 en straks 25% vanwege de Europese steun aan Groenland.
Waarom heeft Starmer de Amerikanen rond de Marinero eigenlijk zo vriendelijk geholpen? Had hij niet gewoon moeten zeggen: “Stop die heli’s van je maar in je reet, want bij ons zijn ze niet welkom. Na al je vuilspuiterij richting de Europeanen!”. (Taal die Trump verstaat.)
Maar dat doen Europeanen niet. We zijn te netjes, te correct. De eerste werkwoorden die je hoort als we genadeloos worden bedreigd zijn ‘de-escaleren’ en ‘overleggen’. Dat lijkt in principe mooi, nuttig en verstandig. Eens. Maar het werkt niet. Niet bij deze vijand, in de persoon van Trump. Die deinst bijna nergens voor terug, en geniet iedere dag met volle teugen van de angst, opwinding en verwarring die hij aan de andere kant teweeg brengt.
Toch is het betrekkelijk rustig rond de verhoudingen van de VS met Rusland (Oekraïne), China en inmiddels ook weer Canada. Hij heeft veel respect voor de mannen die daar de lakens uitdelen. Vladimir Poetin, Xi Jinping en Mark Carney. Ze zijn hem te stevig. Instinctief voelt hij aan dat zij heel veel slimmer zijn (dat is trouwens geen prestatie), maar ze hebben hun uitstraling, hun performance mee. The Donald kiest er natuurlijk voor de zwaksten het leven zuur te maken. Om dag en nacht de baas te kunnen spelen. Dan zit hij prima in Europa, nota bene zijn erfvijand. Ze krijgen een keurige uitnodiging van Trump om mee te gaan doen aan een door hemzelf in het leven geroepen “Vredesraad”, waar hij sowieso de voorzitter van wordt en waar landen als Rusland en Belarus al op de eerste rij hebben plaatsgenomen. En wat zeggen we hier: we nemen het in beraad. In plaats van sodemieter op met al je gechicaneer. Doe dat maar ergens anders, maar niet bij ons.
Maar er is geen “ons”. Europa? Dat zijn de landen die hun handen vol hebben aan hun eigen, nationale problemen. Waar het democratische oproer kraait en regeringen vallen als rijpe appelen, of anders wel onder grote parlementaire druk staan. Waar budgettaire tekorten nog serieus worden genomen, iets dat bijvoorbeeld in Amerika met een pennenstreek wordt afgedaan. Niet goed, ik weet het. Zelfs heel ernstig, maar het is nu eenmaal de tijd waarin we leven.
Europa heeft het antwoord niet. Hier mag Ursula von der Leyen het woord doen. Dat is een vrouw, en dat is sowieso al een lachertje voor Trump. Want hij luistert niet naar vrouwen, al helemaal niet als ze in een eeuwig broekpak rondlopen.
Susie Wiles (stafchef Witte Huis) is een enkele keer de spreekwoordelijke uitzondering. Nee, Europa zou een Carney naar voren moeten schuiven. Iemand die Trump aan kan, en die spreekt namens een werelddeel. Met alle power van dien. Maar helaas. Europa heeft die misschien wel, ik denk aan Emmanuel Macron, maar die zal, kan en mag niet spreken namens Oostenrijk, Finland, Italië of het VK. En ik hoor Rob Jetten als sputteren als hij macht moet gaan overdragen aan bijvoorbeeld Macron. Want niemand schijnt nog door te hebben dat we in een oorlog zitten, en vooral dat we die aan het verliezen zijn.
Een verloren strijd. Oekraïne gaat niet meer winnen. En Groenland wordt straks op een vroege ochtend gewoon geannexeerd, in beslag genomen. Gaan wij dan raketten afvuren op Amerika? Natuurlijk niet. Het is slechts wachten op de volgende stap. Niet van Europa, maar van de twee vijanden die we hebben. Amerika en Rusland.
Ik wens jullie nog een fijne avond.
Ton Westphal + No Nonsense ++ 