Het was een kippenvelmoment. Onverwacht, het had iets magisch.
Altijd op 4 mei houd ik om 20.00 uur twee minuten stil. Zo lang ik mij kan herinneren, en waar ik ook ben. Bijvoorbeeld in Ierland doe ik dat dus om 19.00 uur. Gisteren dacht ik aan mijn themareis op de motor naar de concentratiekampen van Auschwitz en Mauthausen. Om het toch tot iets officieels te maken, keek ik op mijn mobiel voor de juiste tijd, omdat ik mijn horloge niet helemaal op de minuut vertrouw. Twee minuten, in het park van IJsselmonde. Helemaal alleen met mijn hond.
Nou, terugdenkend aan die reis vliegt de tijd. Het was zo weer voorbij, waarna ik “gewoon” verder liep. Maar zo gewoon wordt de avond van 4 mei voor mij nooit. En toen gebeurde het. De moderne parkverlichting flitste plotseling, plotseling?, aan. Ik stond opnieuw stil, me verbazend over de serene rust en de pracht van dat park aan de rand van zo’n grote en drukke stad. Zou die verlichting nu zijn aangesprongen vanwege 4 mei? Het was helemaal nog niet donker. Maar dan klopt de tijd niet. Nou, dacht ik, dat gaan we vanzelf meemaken als die over twee minuten weer uit gaat. En zowaar, de lampen doofden weer.
Zo kon het gebeuren dat ik spontaan salueerde naar een lantaarnpaal. Dit was mooi om mee te maken, in mijn eentje. Kippenvel.
Eenmaal thuis las ik over alle verschillen van inzicht hoe je stil kunt staan bij zo’n bijzondere dag, zo’n herdenking. Dan kan ik wel denken dat zoiets heel persoonlijk is en dat iedereen daar zijn eigen, zeg maar gerust intieme gedachten bij mag en misschien ook wel moet hebben, maar ook dat is toch allemaal anders. Er zijn dus ook mensen die gewoon voor zichzelf beginnen met een eigen herdenkingsceremonie. Ze beconcurreren daarmee de officiële Dam-bijeenkomst. Natuurlijk wordt er van alles bijgehaald. Dat zal wel met inclusie te maken hebben. Oftewel, hoe je zo’n jaarlijkse nationale herdenking probeert te gebruiken voor eigen doelstellingen. Dat is een heel klein stukje waarin ik Trump begrijp, die zijn buik meer dan vol heeft van woke, inclusie en alles wat daarmee te maken heeft. Weg ermee, zegt hij. Weg ermee, zeg ik als ik lees en hoor hoe WO II, bezetting en holocaust voor eigen gewin (en dus aandacht) worden gemarginaliseerd.
Ik heb daarna ook nog even teruggekeken naar Buitenhof. Hoe toepasselijk op deze vierde mei, uitstekend gepresenteerd door Twan Huys en met een glansrol voor Arnon Grunberg. Kijk en luister naar deze schrijver als je in dit verband op zoek bent naar uitleg en analyse. Hij koppelt er ook nog een gitzwart toekomstscenario aan vast, dat verderop in de uitzending bijna achteloos, maar niet minder dreigend werd bevestigd door een andere gast, Carlo Masala. Hij is professor en docent Internationale politiek aan twee universiteiten in München en geldt als een voorname defensiespecialist. Ondertussen kwam ook Liesbeth Zegveld nog even voorbij, duidelijk niet op haar gemak. Let eens op haar doen en laten terwijl Grunberg aan het woord is, met haar zelf op een stoel in de wachtrij. Maar ja, Liesbeth Zegveld. Na haar optreden in Zomergasten vorig jaar kijk ik toch heel anders naar deze dame. Neem me niet kwalijk. Lees dit stukje voor een korte uitleg.
Toen werd het vandaag, 5 mei. Een nationale feestdag. Feest? Ik ben deze late morgen wakker geworden door een voortdurend boem-boem-boem-boem. Omdat er aan de overkant een pleintje is vrijgemaakt om te feesten. Niks muziek, zang of dans. Boem-boem-boem-boem. Dat gaat maar door, en het gaat maar door. Nog altijd, en het is al bijna 6 mei. Het feest van bevrijding dat geen feest is, omdat ze er steeds minder van begrijpen. Of misschien zie ik het wel helemaal verkeerd. En geldt dat afstompende boem-boem-boem-boem, voor mij nu elf uur aan een stuk dus ook als ik de hond ga uitlaten, wel als ultieme verdoving. Omdat ze de wereld niet meer aankunnen, en elkaar opzoeken om onbewust onbegrip, angst en onzekerheid te delen. Niet over praten, want dat kunnen ze niet, maar onder-gaan. Boem-boem-boem-boem.
Dan ga ik de feestdag nu maar gepast afsluiten met het terugkijken van “Bankier van het verzet”. Omdat gelukkig niet iedereen in Nederland heeft meegewerkt, zeg maar gerust gecollaboreerd met de bezetter. Tegengif. En benieuwd of dat boem-boem-boem-boem straks om 24.00 uur gaat stoppen. De zesde mei, nieuwe dromen over de volgende tachtig jaar.
Nog altijd schittert de Democratische Partij in Amerika door afwezigheid. Nog altijd hebben ze daar niemand gevonden met de persoonlijkheid, de uitstraling en de klasse om iets van tegenwicht aan Donald Trump te bieden. Het is niet anders. (8x)
Ton Westphal + No Nonsense ++ 