EEN DIEP GELUK

Hugo Borst schrijft deze week in zijn AD-column over het illegale verdienmodel van Volendam-trainer Wim Jonk. Die schijnt 10% van de transfersom van door de club verkochte voetballers te pakken. Het zal wel. Voor mij is dat inmiddels slechts één van die vele dingen uit het dagelijks bestaan, waarin alles anders is. Maar daar gaat dit stukje niet over. Borst schrijft ook over een voetballer, die deze speelronde (on-)gewoon tijdens de wedstrijd staat over te geven. Van de transferspanning. Het wordt almaar gekker, dubieuzer en ondoorzichtiger. Maar dat geldt niet alleen voor die maffe voetbalwereld. De hele wereld is maf.

Soms word ook ik er letterlijk niet goed van. Zoals afgelopen zondag. Niet van de spanning, en gelukkig hoefde ik ook niet over te geven. Maar ik werd wel misselijk. Bij het lezen van een andere column, in een andere krant. Tommy Wieringa is na enkele weken terug in de NRC. Hij schrijft daar over de belangrijkste voetnoot ooit. Jeremy Bentham schrijft in 1789 dat het niet de vraag is of dieren kunnen nadenken, of praten, maar of ze kunnen lijden.

In het lijden ziet de Britse utilitarist de voornaamste voorwaarde om ook dieren rechten toe te kennen, die hen ‘nu nog door tirannie onthouden worden’. Hij schreef dit als voetnoot bij zijn hoofdwerk An Introduction to the Principles of Morals and Legislation.

Wieringa vervolgt

Als je aanneemt dat een dier kan lijden, dan kan het ook ernstig lijden. Ook bij niet-menselijke dieren kan zich dat voordoen rond de grote levensthema’s als geboorte en sterven. Bij kraaiachtigen, paarden, dolfijnen en tal van andere dieren zijn rouwrituelen rond gestorven soortgenoten waargenomen, zoals ook bij olifanten, die de stervende troosten en zachtjes aanraken. Ze blijven die plaats nog jarenlang bezoeken en beroeren daarbij de botten. Dat we andere dieren niet kunnen verstaan, betekent niet dat we ze niet kunnen begrijpen. De grens tussen mens en dier is minder hard dan we meestal veronderstellen. Je hoeft alleen maar goed te kijken en je open te stellen om de overeenkomsten te ervaren. Bij huisdieren lukt dat vaak nog wel, maar bij productiedieren schiet de verbeelding pijnlijk tekort.

(Photo by Vincent van Zalinge on Unsplash)

Zijn beschrijving van het onafgebroken loeien van een moederkoe, nadat al binnen enkele uren na de geboorte haar kalf is weggehaald, raakte mij bijzonder. De principes van moraliteit en wetgeving. Denk er gerust nog even over na, heb ik ook gedaan. “Je hoeft alleen maar goed te kijken en je open te stellen…” Dieren zijn net mensen. Ik zou soms willen dat mensen net dieren zouden zijn, maar ik behoor zeker niet tot de categorie van hen die nurks opmerken ‘dat als je mensen leert kennen, je van dieren gaat houden’. Dat slaat nergens op, vind ik. Waarschijnlijk kijk je dan niet goed genoeg, om over luisteren maar te zwijgen.

Moest die zondagmiddag, na eerst even een glaasje water te hebben genomen, denken aan een mooi verhaal dat ik een paar jaar geleden op vakantie in Zambia heb gehoord. Over een wilde olifant die daar altijd rond een lodge zwierf, bijna kind-aan-huis, maar na jaren ineens was verdwenen. Totdat ze terugkwam, met in haar kielzog een jong. Ze duwde het met haar slurf naar voren, bijna het terrein op van de lodge waar de gasten zaten te eten. Mijn gids vertelde geëmotioneerd dat het duidelijk was. Ze wilde laten zien dat het goed met haar ging, en zelfs een baby had gekregen. “Kijk maar, dit is ze!”, en nadat zij en enkele van de vaste en dus bekende collega’s sprakeloos het tafereel een paar minuten hadden kunnen aanschouwen, liep het duo door naar de kudde die op afstand was gebleven. Om ze nooit meer terug te zien. De natuur. Ze waren met stomheid geslagen, maar voelden tegelijkertijd een diep geluk.

Dat is het omgekeerde van kotsen en misselijkheid.

Wat vind je eigenlijk zelf?

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.