Uit mijn vorige stukje, over de complete disbalans tussen prijs en kwaliteit in een Eindhovens restaurant van enige naam, wisten jullie al dat ik zondagavond naar Zomergasten ging kijken. Dan mag je ook iets van een mening van mij verwachten bij de revival van dat avondvullende programma. Wel, ik heb zeker het laatste uur met soms letterlijk open mond zitten kijken en luisteren.
Dit was anders. Niks bepaaldelijk oubollig naar wat min of meer obligate muziek- en filmfragmenten kijken, die dan gezellig keuvelend – “Waarom wil je dit laten zien?” – aan elkaar worden geregen. Deze avond was een andere Zomergasten, voor zover mij bekend nog niet eerder vertoond. Omdat de persoonlijke actualiteit doordringend aan de orde werd gesteld. Daarvoor moesten de fragmenten maar even wijken, want Theo Maassen wilde weten hoe het zat. Had zijn overigens zeer gewaardeerde gast misschien een blinde vlek? Hij had zich goed ingelezen, en zij was aan de buitenkant dan misschien wel heel erg vriendelijk, charmant, empathisch, doelgericht en slim, maar waarom lopen er dan zoveel mensen weg? Khadija Arib, gevallen Kamervoorzitter.
Laten we die discussie hier maar niet herhalen. Ik verwijs daarom naar mijn eerdere blog over haar: GOED GEDAAN, KHADIJA. Maar opnieuw werd wel heel erg duidelijk, dat Den Haag en omgeving is gebouwd in en rond een wat ze in Washington DC moeras noemen. Kort en goed: Arib had de opdracht meegekregen om die hele ambtelijke organisatie rond de Tweede Kamer te moderniseren. Er moest stevig worden ingegrepen. Dan maak je natuurlijk niet altijd en overal vrienden. Er komen rekeningen open te staan, en die heeft ze vol op haar bord gekregen. Het heeft haar gesloopt, en dat zo’n van jongs af aan bewezen sterke vrouw daar (bijna?) aan onderdoor gaat, dat zegt wel wat. Gruwelijk, moraal en tegenwoordige omgangsvormen. Niet alleen in de politiek. Vandaag werd bekend dat ze Knoops heeft ingeschakeld om alle bagger op tafel te krijgen. Dat is een wanhoopsdaad. Het gaat er gewoon om dat Arib weg moest, hoe dan ook. En ja, dat heeft ook met Corona te maken. Het spijt me.
Laten we er geen boek van maken, maar teruggaan naar afgelopen zondagavond. Alleen al haar filmfragmenten. Weergaloos, en zoals ze zelf op het eind opmerkt: ontroerend mooi. Een veelzeggende keuze voor wat de kenners nog steeds als het allerbeste interview ooit op televisie beschouwen: Ischa Meijer in gesprek met Annie M.G. Schmidt. Voor mij een verplicht nummer voor iedereen die mensen interviewt. Voor wie, in welke functie of waar dan ook. Meijer was geen talent, maar een regelrecht fenomeen. Misschien wel de standaard. Zijn ook al boeken vol over geschreven. Terecht. Hoe kun je een vrouw volledig op haar gemak laten praten over het verschil tussen een vaginaal en een clitoraal orgasme? Kijk naar Meijer! Toen ook nog het pessarium van Annie ter sprake kwam, dreigde ik even de draad kwijt te raken en dat ding te verwarren met het presidium van Arib. Aansluitend wilde Maassen een vraag stellen aan zijn gast, maar hij draalde. Hij durfde niet door te zetten, wist niet of hij kon doorgaan en zei dat ook. De kijkers achterlatend met het idee of hij nu werkelijk aan Arib wilde vragen hoe of zij klaarkwam, voorheen al dan niet met een pessarium?
Wat is een leven zonder humor? Als je oprechte belangstelling hebt en niemand wilt kwetsen, dan mogen dat soort vragen worden gesteld. Zie Meijer, ook in vele tientallen andere interviews.
Wat die humor betreft, vertelde Arib bijvoorbeeld over haar dementerende moeder in een Amsterdams verzorgingshuis, voor wie ze een stuk watermeloen had meegenomen. Ze wist dat ze die voorheen altijd zo graag bij een bepaalde winkel in Rotterdam kocht, en op haar vraag of die daar nu ook vandaan kwam antwoordde ze bevestigend. Het zou haar op haar gemak stellen. Maar ze kreeg achteraf de opmerking van haar moeder, dat het toch wel bezopen was om die helemaal in Rotterdam te halen.
Kijk, dat is het volle leven. Maar volgens Arib geldt dat ook voor de afrekencultuur, de fluistercampagnes, de giftige werk- en omgangsvormen, de in “Den Haag” onvoorstelbare ruwheid richting personen. Beschadigen als norm. Dat zegt zij, en ik geloof haar. Maar het is dezelfde vrouw die haar carrière heeft zien verwoesten door middelmatige ambtenaren en minder, omdat ze zo “dominant” en “zonder enig respect” zou zijn. Misschien is een toppsycholoog beter dan een topadvocaat om hier de waarheid op tafel te krijgen, want het gaat niet om documenten maar om mensen.
Nog even een paar andere onderwerpen uit deze memorabele uitzending. Bijvoorbeeld dat muziek diepe troost geeft. Wow, dat heb ik met name in de afgelopen vier jaar wel ervaren. Aan den lijve. En de poëzie van Judith Herzberg, een vriendin van Arib, die de hele avond op de voet heeft gevolgd. Dat als je voor je vierde levensjaar geen echte liefde hebt gekend, het dan te laat is.
Ontroerend mooi, inderdaad.
Ton Westphal + No Nonsense ++ 