Geloofwaardigheid, reputatie, trots, ijdelheid: ze strijden om de eer van het grootste belang. Maar platgeslagen draait het natuurlijk alleen maar om macht. Kille macht.
“Ze moeten natuurlijk niet denken dat ze hier mee wegkomen! We laten niet over ons heen lopen. Dat gedrag alleen al, die arrogantie! Ik pik dat gewoon niet! Ga jij eens kijken welke advocaat daar nu eens korte metten mee kan maken. En dan niet zomaar eentje, het moet iemand zijn met een zekere reputatie. Ik ga ze angst inboezemen. Maakt niet uit wat het kost. Ik ben er helemaal klaar mee! En nu wil ìk het onderste uit de kan. We maken ze kapot! Ik zal ze weleens laten weten waar ze staan. Want dit kan echt niet!”
De emoties gieren uit de hand. Er is vaak geen houden meer aan. Wie A zegt, moet ook B zeggen. Geloofwaardigheid, reputatie, trots, ijdelheid: ze strijden om de eer van het grootste belang. Maar platgeslagen draait het natuurlijk alleen maar om macht. Kille macht. We gaan door, tot het bittere einde. Met onder aan de streep alleen maar verliezers.
Herkenbaar? Het begin van een juridisch gevecht dat jaren kan duren, en niet zelden tot letterlijk de dood er op volgt (want dan ben je ook klaar). In die zin, want daar gaat dit stukje in de eerste plaats over, ben ik wel verbaasd dat de zo succesvolle mediation (halverwege deze maand) in de vertrouwensaffaire tussen Khadija Arib en het presidium van de Tweede Kamer, haar voormalige werkgever, zo betrekkelijk weinig positieve aandacht voor deze vorm van geschiloplossing heeft opgeleverd. Er is geen ‘uitstraling’ en iedereen richt zich weer op Oranje, de hitte en uiteraard de gebruikelijke bagger op de socials. Want dat laatste werkt wél. We willen ellende, frustratie, rouw, rellen en relletjes, woede, ongelukken, scheiding, ziekte en dood. Om ons te wentelen in de wetenschap dat het altijd nóg erger kan, en dat je dus nog niet zo ontevreden met je kleinzielige zelf, je relatie, je familie en je vele vrienden hoeft te zijn. Dat ga je vervolgens natuurlijk ook delen.
Een kwart eeuw actief als mediator in zakelijke geschillen. Ik zou inmiddels beter moeten weten. De wat grotere, zakelijke problemen draaien doorgaans niet om oplossing, begrip en rechtvaardigheid. Het is geen juridisch, maar een psychologisch proces. De eerste twee alinea’s van dit stukje dus.
Arib had ‘de beste en de duurste advocaat’ ingeschakeld, om diezelfde eerste alinea even naar de harde dagelijkse werkelijkheid te verplaatsen. Het echtpaar Carry en Geert-Jan Knoops. Dát zijn nog eens namen! Dán zit je goed! Maar begin van deze maand zijn ze door de tuchtrechter in een andere zaak berispt vanwege, onder andere, excessief declareren. Volgens deze rechter heeft Knoops het vertrouwen in de advocatuur geschaad door niet deskundig en financieel integer te werken. Meneer en mevrouw Knoops zijn net mensen, maar ondanks deze bevestiging vind ik het niet minder ernstig en verwijtbaar.
In een mediation hoeft dat allemaal niet voor de bühne te worden uitgesponnen. Dat blijkt wel weer in die zaak van Arib. Het draaide om onderwerpen als eerherstel, integriteit, grensoverschrijdend gedrag en machtsmisbruik. De buitenwereld smult daar van. Maar wat nu is afgesproken, wordt niet naar buiten gebracht ‘vanwege het vertrouwelijke karakter van het mediationproces’. Met als clichéafsluiter: “Het is goed dat nu, met inachtneming van alle lessen uit het verleden, de blik op de toekomst kan worden gericht”.

(Photo by Mor Shani on Unsplash)
Hoe heerlijk is het om op die manier zo’n onverkwikkelijke affaire te kunnen afronden, zonder mee te hoeven maken dat alle details op ieder beeldschermpje worden gedeeld? En Knoops hoeft ineens ook niet(s) meer te declareren.
Goede voorbeelden zijn er om te worden gevolgd. Toch ben ik bevreesd – nee: eerder realistisch – dat we ook hiervan niet zo veel hebben geleerd. Het is binnen twee weken al weer lang vergeten, terwijl de civiele zaak zelf niet korter dan drie jaren heeft geduurd. Jammer en zonde, van alles en voor iedereen. Behalve de advocaten.
